Pola kontrolowane z nieba. Trybunał wytyka poważne błędy

Zobacz galerię (1)

Choć Komisja Europejska promowała wykorzystanie nowych technologii obrazowania w monitorowaniu rolnictwa, nadal istnieje wiele przeszkód utrudniających ich stosowanie na większą skalę – wynika z nowego sprawozdania Europejskiego Trybunału Obrachunkowego (ETO).

Od 2018 r. agencje płatnicze w państwach członkowskich mogą korzystać z danych pochodzących z satelitów Sentinel programu Copernicus bądź danych uzyskiwanych za pomocą innych nowych technologii, takich jak zdjęcia geotagowane czy drony, aby oceniać przestrzeganie przez rolników zasad Wspólnej Polityki Rolnej.

Taki monitoring umożliwia identyfikowanie upraw i praktyk rolniczych (takich jak orka, zbieranie plonów czy koszenie) na poszczególnych działkach w ciągu całego okresu wegetacyjnego.

"Dzięki temu nowemu podejściu możliwe będzie ponadto obniżenie kosztów kontroli, a jednocześnie objęcie monitorowaniem wszystkich rolników (nie zaś jedynie ich próby). Kontrolerzy sprawdzili, czy Komisja Europejska i państwa członkowskie podjęły wystarczające działania, by spożytkować potencjalne korzyści z nowych technologii w celu zarządzania WPR i jej kontrolowania" – wskazuje w komunikacie Trybunał.

Z jego ustaleń wynika, że KE w czynny sposób promowała i wspierała korzystanie z nowych technologii obrazowania i wprowadziła zmiany prawne. Jako pierwsza w maju 2018 r. zaczęła stosować kontrole w formie monitorowania agencja płatnicza we Włoszech, w jednej z prowincji.

A w 2019 r. na korzystanie z tego podejścia w niektórych programach zdecydowało się 15 agencji płatniczych (w Belgii, Danii, Hiszpanii, na Malcie i we Włoszech). Kolejne 13 agencji płatniczych w 8 państwach członkowskich zamierza to uczynić w tym roku.

"Kontrolerzy wskazali szereg przeszkód, które obecnie utrudniają korzystanie z nowych technologii obrazowania na szerszą skalę. Jedną z nich są obawy agencji płatniczych, że Komisja może zakwestionować decyzje podjęte na podstawie kontroli w formie monitorowania. Co więcej, stosowanie nowego podejścia przez agencje płatnicze wiąże się z koniecznością wprowadzenia przez nie istotnych zmian w procedurach i systemach informatycznych" – podaje ETO.

I wytyka, że choć Komisja podjęła działania w celu ułatwienia i ujednolicenia dostępu do danych z satelitów Sentinel za pośrednictwem usług przetwarzania cyfrowego w chmurze, to ich wykorzystanie do celów operacyjnych jest nadal niewielkie. Sfinansowała również pewne projekty badawcze w tej dziedzinie, lecz ich rezultaty nie zostały jeszcze w pełni wykorzystane.

Zważywszy na to, że obecnie trwają prace nad kształtem nowej WPR na lata 2021-2027, kontrolerzy zalecają, by Komisja Europejska m.in.: promowała podejście opierające się na kontrolach w formie monitorowania jako główny system kontroli w agencjach płatniczych i lepiej wykorzystywała nowe technologie na potrzeby monitorowania wymogów środowiskowych i klimatycznych.

"W ramach WPR od wielu lat wykorzystuje się obrazy satelitarne lub lotnicze w celu kontrolowania pomocy obszarowej, na którą obecnie przypada niemal 80 proc. unijnego finansowania na rzecz rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich.

Obrazy te mają co prawda zazwyczaj bardzo wysoką rozdzielczość przestrzenną, jednak do 2017 r. nie były dostępne z na tyle dużą częstotliwością, aby na ich podstawie weryfikować działalność prowadzoną na użytkach rolnych w ciągu całego roku" – podsumowuje ETO.

• Rolnictwo bez tajemnic. Zamów prenumeratę miesięcznika "Przedsiębiorca Rolny" już dziś