Guma zamiast resora

Guma i stal sprężynowa często spełniają zamiennie tę samą funkcję. Ta zamienność stała się metodą na naprawę funkcji regulacji siłowej w podnośniku ciągnika.

 

Do zakładu o nazwie Agro-Mech w miejscowości Ryki w województwie lubelskim, który wykonuje naprawy ciągników rolniczych, trafił prawie trzydziestoletni traktor MF 294S. Firmę prowadzi Wojciech Cieloch, a ciągnik dostarczył jego brat Jerzy, właściciel gospodarstwa w sąsiedniej miejscowości.

 

Traktor MF 294S posiada regulację siłową podnośnika, gdzie czujnik siły uciągu ulokowany jest we wsporniku łącznika górnego. Pomiar oporu narzędzi wykonywany jest pośrednio przez „wyczuwanie” nacisku pochodzącego od łącznika górnego TUZ-u. Aby wspornik mógł uginać się od nacisku łącznika górnego, pomiędzy nim a korpusem podnośnika umieszczona jest sprężyna płaska wygięta na kształt litery U. Z powodu przeciążenia sprężyna pękła w miejscu najbardziej obciążonym. Była spawana, ale pękła znowu w czasie normalnej pracy.

 

Szukanie metody

 

Bracia obmyślali, jak porządnie zespawać wspomnianą sprężynę. Wcześniejsze próby zakupienia oryginalnej nie przyniosły rezultatu, więc trzeba było coś wymyślić. Podczas konsultacji z dobrym spawaczem okazało się, że nawet ukosowanie miejsca spawania i pełny przetop nie dadzą pełnej wytrzymałości, a skurcz spawalniczy może zmienić pierwotny kształt i mogą wystąpić kłopoty z zamontowaniem sprężyny. Wtedy pojawił się pomysł, by sprężynę zastąpić gumą odbojową stosowaną jako element wspomagający resor piórowy pojazdów ciężkich.

 

 

 

Na początek kupiono średniej wielkości gumę odbojową o średnicy 85 mm za 18 zł. Następnie dokładnie zmierzono wielkość uskoku na wewnętrznej stronie wspornika, potrzebną długość i szerokość oraz dodatkowo odległość od wspornika do korpusu. Wyszło, że odpowiedni będzie płaskownik o wymiarach 100 x 8 mm (koszt 10 zł). Z posiadanych zasobów materiałowych ucięto kawałek rury grubościennej, w której powiększono otwór na tokarce, aby uzyskać luz 1 mm. Potem wytrasowano i wywiercono dwa otwory na śruby według rozstawu jak w złamanym elemencie. Następnie po przymiarce zespawano ze sobą płaskowniki i pierścień wykonany z rury. Po zmierzeniu odległości pomiędzy płaskownikiem a korpusem podnośnika skrócono odpowiednio gumę odbojową nożem przecinakiem na tokarce. Tak uzyskano komplet naprawczy.

 

Podczas montażu wystarczyło wykręcić kawałek dolną śrubę regulacyjną i jednocześnie utrzymującą dół wspornika wsunąć podstawę wraz z gumą. Następnie przymocowano podstawę śrubami do wspornika i wkręcono dolną śrubą regulacyjną do poprzedniego położenia. Na koniec nałożono cięgiełko łączące wspornik z układem sterującym podnośnika. Śruba dolna powinna być tak ustawiona, by guma była lekko naciśnięta.

 

Sprawdzenie na sucho

 

Później sprawdzono działanie regulacji siłowej podnośnika. W tym celu mechanik w czasie pracy silnika ustawił regulację siłową i przy pomocy łyżki do opon, wykorzystując zasadę działania dźwigni, wytwarzał nacisk na czujnik siły. Przy małym nacisku ramiona podnośnika nie unosiły się, a przy dużym uniosły się na ok. 30 cm. Przy dalszym sprawdzaniu duża siła powodowała podnoszenie, średnia zatrzymanie ruchu, a brak siły opuszczanie belek podnośnika. Próba wstępna dała więc pozytywny wynik naprawy podnośnika poprzez zmianę rodzaju elementu sprężystego. Praktyczne sprawdzenie działania regulacji siłowej zostanie wykonane w czasie pierwszej orki.

 

Czułość regulacji siłowej podnośnika w MF 294S zależy od dwóch czynników. Pierwszy to twardość elementu sprężystego, a drugi to miejsce zaczepienia łącznika górnego. Zaczepienie łącznika na dolnym otworze przekłada się na większą, a na górnym na mniejszą czułość czujnika siły uciągu. W praktyce – gdy podnośnik nie pozwala na głęboką pracę pługa, to łącznik górny przekładamy na górny otwór na wsporniku. Jeśli to nie pomaga, to dociskamy mocniej gumę przy pomocy śruby dolnej wspornika i odpowiednio skracamy cięgiełko łączące wspornik z układem sterującym podnośnika.

 

Artykuł ukazał się w RPT 3/2014. ZAPRENUMERUJ