Susza rolnicza – gdzie jest najmniej wody dla upraw?

Zobacz galerię (1)

Od 1 maja do 30 czerwca 2025 roku średnia wartość klimatycznego bilansu wodnego (KBW) dla kraju była ujemna i wyniosła –104 mm – informuje Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy (IUNG) w piątym tegorocznym raporcie dotyczącym suszy rolniczej.

„W piątym okresie raportowania, od 1 maja do 30 czerwca, stwierdzono zagrożenie suszą dla upraw: zbóż jarych, zbóż ozimych, truskawek, krzewów owocowych, kukurydzy na ziarno, kukurydzy na kiszonkę, rzepaku i rzepiku oraz roślin strączkowych” – wylicza IUNG na swoim portalu dedykowanym suszy rolniczej.

Od zbóż do roślin strączkowych

Jak podaje, kryterium suszy rolniczej w przypadku zbóż jarych zostało spełnione w 168 gminach w Polsce, w województwie lubuskim (48 gmin), zachodniopomorskim (33 gmin), łódzkim (57 gmin), wielkopolskim (27 gmin), opolskim (2 gminy) oraz śląskim (1 gmina).

W przypadku zbóż ozimych kryterium suszy zostało spełnione w 53 gminach: w woj. lubuskim (29 gmin), zachodniopomorskim (16 gmin), łódzkim (5 gmin) i wielkopolskim (3 gminy).

Dla upraw truskawek kryterium suszy zostało spełnione w 22 gminach – w woj. zachodniopomorskim (4 gminy) i lubuskim (18 gmin).

Z kolei dla upraw krzewów owocowych kryterium suszy zostało spełnione w 91 gminach: w woj. zachodniopomorskim (22 gmin), lubuskim (35 gmin), łódzkim (27 gmin), opolskim (1 gmina) oraz wielkopolskim (6 gmin).

W przypadku zarówno kukurydzy na ziarno, jak i na kiszonkę, kryterium suszy zostało spełnione w 27 gminach w 2 województwach: zachodniopomorskim (7 gmin) oraz lubuskim (20 gmin).

Natomiast dla upraw rzepaku i rzepiku kryterium suszy zostało spełnione w 168 gminach, w woj. lubuskim (48 gmin), łódzkim (57 gmin), zachodniopomorskim (33 gminy), wielkopolskim (27 gmin), opolskim (2 gminy) oraz śląskim (1 gmina).

Jeśli chodzi o uprawy roślin strączkowych, kryterium suszy zostało spełnione w 27 gminach, w tym w 20 gminach w woj. lubuskim i 7 gminach w woj. zachodniopomorskim.

Wartość KBW się zmniejszyła

Według danych IUNG, w piątym okresie raportowania średnia wartość klimatycznego bilansu wodnego (KBW) dla kraju była ujemna i wyniosła –104 mm.

„W porównaniu z poprzednim okresem raportowania średnia wartość KBW zmniejszyła się o 10 mm, co wskazuje na tendencję wzrostu powierzchni obszarów zagrożonych suszą. Najniższe wartości KBW odnotowano w północno-zachodniej części województwa lubuskiego oraz w południowej części województwa zachodniopomorskiego (od –179 mm do –160 mm), a także w centralnych rejonach województwa łódzkiego i w części województwa kujawsko-pomorskiego (od – 159 mm do –140 mm)” – wskazano w raporcie.

Duża podatność na deficyt wody

Podkreślono w nim ponadto, że uprawy obecnie wykazują dużą podatność na deficyt wody, co znajduje odzwierciedlenie w progach KBW oznaczających suszę rolniczą, które ulegają podwyższeniu dla większości upraw.

„Na glebach pierwszej kategorii (najbardziej podatnych na suszę) osiągnięcie wartości KBW poniżej –142 mm wskazuje na zagrożenie suszą dla zbóż jarych i rzepaku. Wartości progowe dla innych upraw wynoszą: –143 mm dla truskawek, –154 mm dla zbóż ozimych, –149 mm dla krzewów owocowych, –161 mm dla roślin strączkowych i kukurydzy” – wymieniają eksperci z IUNG.

Więcej hektarów zagrożonych suszą

Z raportu wynika też, że w wyniku uwzględnienia danych z kolejnej analizy KBW zasięg przestrzenny terenów narażonych na istotne straty w plonach, wyznaczony we wcześniejszych raportach dla upraw zbóż jarych i ozimych, nieznacznie zwiększył się na obszarze województw zachodniopomorskiego i lubuskiego.

„Znaczący przyrost powierzchni objętych zagrożeniem suszą odnotowano tam natomiast w przypadku rzepaku, rzepiku oraz kukurydzy. Ponadto wskazano tam nowe obszary zagrożone stratami w uprawach roślin strączkowych. Nowe – wcześniej niewskazywane – tereny zagrożone stratami w plonach rzepaku i kukurydzy z powodu suszy wykazano w województwie łódzkim” – podsumowuje Instytut.

Źródło: IUNG

• Agrobiznes bez tajemnic. Zamów prenumeratę miesięcznika "Przedsiębiorca Rolny" już dziś