Łąki pilnują składników mineralnych

Zobacz galerię (1)

Dzięki darni łąkowej dochodzi do zahamowania migracji składników mineralnych, co pozwala na danym polu zatrzymać cenne składniki dla roślin. To zjawisko wykorzystuje się w systemie rolnictwa zrównoważonego. Zatrzymywane składniki mineralne nie są wymywane do wód gruntowych i przez to ogranicza się zanieczyszczanie tych wód.

Często podkreśla się, że użytki zielone stanowią barierę migracji biogenów do wód, odgrywają rolę naturalnego filtra zatrzymującego składniki mineralne zgodnie z gradientem zlewni z pól uprawnych do niżej położonych terenów. Z badań wynika, że zawartość związków azotu, fosforu i potasu w części wód przepływających przez pole jest znacząco większa niż w odcinku, który przylega do danego kompleksu łąkowego. Stąd wynika wniosek, żeby zapobiegać przedostawaniu się składników biogennych do wód, zalecane jest na gruntach ornych wprowadzanie stref buforowych o szerokości minimum pięciu metrów pomiędzy ciekami wodnymi a polami uprawnymi.

Działanie darni polegające na tworzeniu bariery dla utraty składników mineralnych odbywa się nie tylko w kierunku poziomym, ale także pionowym. Duże zdolności zatrzymywania migracji biogenów przez darń łąkową zapobiegają wymywaniu związków mineralnych, głównie azotu, do wód gruntowych i dzięki temu zmniejsza się zanieczyszczenie środowiska.

Przechodzenie do wód niewykorzystanych przez roślinność składników mineralnych pochodzących z nawozów sztucznych lub naturalnych jest zdecydowanie niższa pod użytkami zielonymi niż pod innymi uprawami polowymi, a szczególnie gruntami, które w chwili nawożenia nie są pokryte roślinnością.

Zatrzymywanie biogenów przez użytki zielone wykorzystuje się w rolnictwie zrównoważonym. Często podawanym przykładem takiego działania jest wsiewanie nasion traw w międzyrzędzia upraw kukurydzy, co ma ograniczać nadmierną migrację związków azotowych oraz fosforu do wód gruntowych. Według jednych z badań takie wsiewanie kostrzewy trzcinowej, kostrzewy czerwonej lub kupkówki pospolitej zmniejszyło zawartość azotu w glebie w warstwie do 90 cm ze 170 do 90 kilogramów na hektar.