Producenci zbóż chcą rejestracji makrobiologicznych środków ochrony roślin. Co na to resort rolnictwa?

Zobacz galerię (1)

Apel o wprowadzenie uproszczonego systemu rejestracji makrobiologicznych środków ochrony roślin – wystosował Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych (PZPRZ). Jakie jest stanowisko Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) w tej sprawie?

Producenci zbóż zwrócili uwagę, że aktualnie w Polsce rejestrowane są przez MRiRW tylko mikrobiologiczne środki ochrony roślin, które zawierają m.in. bakterie, grzyby, wirusy, i mogą obejmować całe mikroorganizmy, żywe i martwe lub ich metabolity. A jednocześnie już obecnie w 21 krajach członkowskich Unii Europejskiej rejestrowane są także makrobiologiczne środki ochrony roślin mające w składzie drapieżne i pasożytnicze owady i roztocza oraz nicienie.

Nie można otrzymać dofinansowania

„W Polsce makrobiologiczne środki ochrony roślin nie są rejestrowane przez MRiRW, co skutkuje brakiem kontroli nad organizmami sprowadzanymi do kraju. Może to powodować powstawanie ryzyka dla środowiska przyrodniczego, czyli wprowadzenia organizmów inwazyjnych, co jest prawnie zabronione” – ostrzegał PZPRZ.

Jak podkreślił, brak rejestracji makrobiologicznych środków ochrony roślin uniemożliwia zastosowanie tych preparatów w ramach ekoschematów: Integrowana produkcja roślin oraz Biologiczna uprawa.

„Aktualnie rolnicy i ogrodnicy, którzy stosują mikrobiologiczne środki ochrony roślin, mogą korzystać z dopłat w ramach ekoschematów, natomiast wykorzystanie makrobiologicznych środków ochrony roślin powoduje, że nie można otrzymać dofinansowania” – wskazywał związek producentów zbóż.

Można upoważnić instytut badawczy

Zaznaczył ponadto, że od wielu lat w Polsce do zwalczania omacnicy prosowianki szeroko wykorzystuje się kruszynka, czyli pasożytniczą błonkówkę, który należy do makrobiologicznych środków ochrony roślin. Zabieg ten nie podlega przepisom o finansowaniu w ramach ekoschematów. W ocenie PZPRZ, taka sytuacja powoduje nierówne traktowanie wykorzystania mikrobiologicznych oraz makrobiologicznych środków ochrony roślin.

Dlatego zaproponował on wprowadzenie uproszczonej rejestracji makrobiologicznych środków ochrony roślin.

„W tym celu MRiRW może upoważnić jeden z instytutów badawczych nadzorowanych przez ministra do prowadzenia uproszczonego systemu rejestracji makrobiologicznych środków ochrony roślin. Takie działanie pozwoli na odciążenie MRiRW, taka praktyka jest procedowana w 21 krajach członkowskich Unii Europejskiej” – stwierdzono w wystąpieniu.

W ekoschemacie integrowanej produkcji

W odpowiedzi resort rolnictwa podkreśla, że w ramach ekoschematu dotychczas funkcjonującego jako Biologiczna ochrona upraw (od 2025 r. nastąpiła zmiana nazwy na Biologiczna uprawa), obok mikrobiologicznych środków ochrony roślin, istnieje dodatkowo możliwość otrzymania wsparcia dla stosowania nawozowych produktów mikrobiologicznych. Rzeczywiście nie ma jednak możliwości uzyskania wsparcia do stosowania makroorganizmów, w tym np. kruszynka. Preparaty oparte o makroorganizmy (nicienie, błonkówki, muchówki, chrząszcze) nie podlegają bowiem w Polsce procedurze oceny i rejestracji.

„Należy jednak podkreślić, że stosowanie makroorganizmów w ochronie roślin zostało objęte wsparciem w ramach ekoschematu – Prowadzenie produkcji roślinnej w systemie Integrowanej Produkcji Roślin, której jednym z elementów jest właśnie biologiczna ochrona roślin. Ekoschemat ten ma na celu zachęcenie rolników, aby kompleksowo planować i prowadzić uprawę roślin w sposób zrównoważony” – przekonuje MRiRW.

Odrębne stawki płatności dla grup upraw

I zauważa, że dotychczas w ramach tego ekoschematu przyznawane były płatności dla producentów zbóż w jednej wysokości do upraw prowadzonych zgodnie z metodykami integrowanej produkcji roślin, niezależnie od tego, czy były to uprawy rolnicze, sadownicze, czy warzywne.

„Uwzględniając zróżnicowanie wysokości ponoszonych dodatkowych kosztów i utraconych dochodów przez uczestników systemu, od 2025 r. wprowadzone zostały odrębne stawki płatności dla poszczególnych grup upraw” – zwraca uwagę resort rolnictwa.

Szacowane stawki płatności wynoszą:

• uprawy sadownicze – 342,70 EUR/ha;
• uprawy jagodowe – 309,21 EUR/ha;
• uprawy rolnicze – 146,07 EUR/ha;
• uprawy warzywne – 309,21 EUR/ha.

Szersze wsparcie dla stosowania makroorganizmów

„Należy podkreślić, że ekoschemat ten cieszy się dużym, rosnącym zainteresowaniem ze strony rolników. Potwierdza to, iż odpowiada on właściwie potrzebom rolnictwa. Niemniej jednak, mając na uwadze Państwa apel, w MRiRW podjęte zostaną konsultacje w celu umożliwienia szerszego wsparcia dla rolników korzystających z ochrony biologicznej, polegającej na stosowaniu makroorganizmów. Ze względu na bezpieczeństwo środowiska i dobro użytkownika oraz konsumenta, znaczna część krajów członkowskich UE wprowadziła własne przepisy regulujące import i stosowanie makroorganizmów” – brzmi stanowisko resortu.

Zapowiada on podjęcie takiego wyzwania, choć „wymaga to przeprowadzenia szerokich konsultacji i analiz, tak aby wprowadzenie nawet uproszczonych form regulacji tego obszaru nie wpłynęło negatywnie na rozwój sektora makrobiologicznych preparatów dedykowanych ochronie roślin”.

• Agrobiznes bez tajemnic. Zamów prenumeratę miesięcznika "Przedsiębiorca Rolny" już dziś