Kukurydza musi być dobrze odżywiona w mikroelementy dość wcześnie. Foto_Michał_Wagner
kukurydza_7_wagner
Kukurydza musi być dobrze odżywiona w mikroelementy dość wcześnie. Foto_Michał_Wagner
Podstawowym warsztatem pracy plantatora jest ziemia. Może być własnością rolnika lub dzierżawiona, ale w każdym przypadku jej areał jest ograniczony. Im bardziej wykorzystana tym większe korzyści dla gospodarstwa. Stąd wszystkie uprawy współrzędne, wsiewki, w pewnym sensie „powiększają” powierzchnię upraw, a tym samym generują zyski.
Od kilkunastu lat obserwuje się stały wzrost udziału kukurydzy w strukturze zasiewów. Jej rosnąca popularność wiąże się ze zmianami klimatycznymi i poprawą warunków do uprawy.
W ostatnich dwóch latach kukurydza była uprawiana w Polsce na powierzchni około 1,2 mln ha, często w monokulturze. Ogranicza to bardzo płodozmian i jednocześnie wpływa na pogorszenie struktury gleby, obniżenie zawartości próchnicy czy spadek bioróżnorodności organizmów glebowych. Pojawiają się problemy z zatrzymaniem wody w glebie, a jej infiltracja w okresach ulewnych deszczy jest mocno ograniczona.
W takich warunkach niemożliwy jest wysiew międzyplonów, ale dobrym rozwiązaniem jest współrzędna uprawa kukurydzy z trawami. Uprawy współrzędne zdecydowanie najbardziej są rozpowszechnione w produkcji warzyw, co nie oznacza, żeby zagadnieniem nie było warto zainteresować się również w uprawach rolniczych. Współrzędną uprawę kukurydzy z trawami stosują rolnicy z Niemiec, a w Polsce jej propagatorem jest firma DSV.
Na plantacjach kukurydzy wsiewa się odpowiednie mieszanki traw opracowane przez firmę DSV, zyskując na tym jeden sezon uprawy. Jako sprawdzone propozycje firma poleca mieszanki kostrzew siane bezpośrednio przed lub po siewie oraz mieszanki życic siane w fazie 6-8 liścia kukurydzy. Innym wariantem jest mieszanka życicy z koniczyną i wyką. Szczegółowe dane dotyczące tych mieszanek z trawami zamieszczono w tabel 1.
Wzorując się na zaleceniach niemieckich
Uprawa współrzędna, jak każda inna, wymaga zabiegów odchwaszczania. Utrudnieniem w tej sytuacji jest dobór herbicydów selektywnych w stosunku do trzech bądź nawet czterech gatunków. Taki system uprawy kukurydzy i traw w Polsce jest bardzo mało popularny, stąd brak oficjalnych zarejestrowanych zaleceń.
Można jednak „podpatrzyć” zalecenia niemieckie, w których przewijają się te same herbicydy, które posiadają rejestrację w kraju lub występują pod innymi nazwami handlowymi. Ze względu na nieco mniejszą tolerancję traw, zalecane dawki na ogół są nieco niższe, niż w samej kukurydzy, stąd cały cykl odchwaszczania kukurydzy z wsiewką traw wymaga dwóch zabiegów.
Mieszanki z udziałem kostrzew
Na krajowym rynku jest dostępna mieszanka Humus-Plus-Przedsiew, zalecana do współrzędnej uprawy z kukurydzą. Należy ją wysiać przed lub zaraz po siewie kukurydzy. Taki termin pozwala, oprócz wykonania zabiegów nalistnych, także na zastosowanie chwastobójczych środków doglebowych.
Jako herbicydy doglebowe uznaje się zarówno te stosowane bezpośrednio po siewie, jak i wcześnie po wschodach chwastów (i kukurydzy) o jeszcze słabo wykształconym systemie korzeniowym.
Według danych niemieckich, doglebowo można stosować także obecny na krajowym rynku Stomp Aqua 455 CS w dawce 2 l/ha (910 g pendimetaliny/ha). Preparat ten wyjątkowo nie posiada w Polsce rejestracji w kukurydzy, natomiast posiadają ją preparaty analogiczne: Jet-Pendy 330 EC, Pendigan 330 EC, Yellow Hammer 330 EC (330 g w 1 l pendimetaliny) oraz Activus 400 SC, Stomp 400 SC, Pendigan Strong 400 SC i Provl (400 g w 1 l pendimetaliny). Herbicydy te można stosować bezpośrednio po siewie do drugiego liścia kukurydzy. Skuteczność zabiegu jest uzależniona od wilgotności gleby. W stanowiskach przesuszonych preparaty działają znacznie słabiej.
Nieco późniejszym wariantem (BBCH 11-14 oraz BBCH 15-18) jest możliwość dwukrotnego zastosowania mieszaniny Sulkogan 300 SC (sulkotrion) + Bromotril 250 SC (bromoksynil) w dawce 0,75 + 0,3 l/ha (225 + 75 g s.cz/ha).
Wymiennie zamiast sulkotrionu można stosować mezotrion (np. Callisto w dawce 0,5 l/ha = 50 g s.cz./ha). Wszystkie zalecane preparaty (a także wiele ich odpowiedników) są również zarejestrowane w Polsce do odchwaszczania kukurydzy. W terminie późniejszym zalecany jest także trzeci z grupy trójketonów – tembotrion.
Zgodnie z zaleceniami niemieckimi można go stosować w nalistnie w fazie 5-8 liści (BBCH 15-18) w formie preparatu Laudis 44 OD w dawce 1,5 l/ha łącznie z herbicydem Bromotril 250 SC w dawce 0,3 l/ha (66 g s.cz. tembotrion + 75 g s.cz. bromoksynil).
Życica bardziej odporna
O wiele szerzej opracowany jest program dla wsiewki mieszanki życic trwałych (Humus Plus Późny) w kukurydzę. Można wybrać kilka substancji czynnych (zarejestrowanych lub analogicznych herbicydów) możliwych do zastosowania zgodnie z rejestracją krajową.
Zakładając taki wariant uprawy można zaaplikować kilka substancji o działaniu doglebowym, a następnie po upływie 2-3 tygodni przystąpić do siewu życic. Jednym z rozwiązań jest zastosowanie S-metolachloru w formie preparatu Dual Gold 960 EC w dawce nieprzekraczającej 1,0 l/ha. Preparat w tej formie oraz kilku innych (Alocha, Basar, Efica 960 EC, Deluge, Metallica) jest dostępny w kraju w celu zwalczania głównie chwastów prosowatych.
Zgodnie z zaleceniami niemieckimi doglebowo można także stosować do 400 g/ha terbutyloazyny. W ramach tego zalecenia także dostępny w kraju jest Gardo Gold 500 SC, którego drugim składnikiem jest S-metolachlor. Preparat jest zalecany w dawce 1,0 l/ha. Kolejny wariant to preparat Calaris 400 SC (terbutyloazyna + mezotrion) w dawce 1,0-1,2 l/ha w fazie do 2 liści kukurydzy. Preparat ten w Polsce w kukurydzy jest zalecany w nieco wyższej dawce – do 1,5 l/ha.
Następna mieszanina z udziałem terbutyloazyny to Successor T, w Polsce zarejestrowany jako Successor Tx 487,5 SE (terbutyloazyna + petoksamid), w przypadku mieszanin z życicami aplikacja jest ograniczona do 1 l/ha.
W zabiegach dolistnych dominują środki sulfonylomocznikowe i trójketony, znaczny udział ma także bromoksynil i dikamba zwłaszcza, jako składniki mieszanin herbicydowych.
Najpopularniejszy sulfonylomocznik, którym jest nikosulfuron, na terenie Niemiec jest zalecany w formie preparatu Milagro. Aktualnie ta forma użytkowa nie jest zarejestrowana w Polsce, ale w jej miejsce w różnych formulacjach jest zarejestrowanych ponad 60 (!) preparatów. Zalecana dawka to 40 g s.cz./ha.
Drugą również popularną substancją czynną jest rimsulfuron. Jest składnikiem niemieckiego herbicydu Cato, którego krajowymi odpowiednikami są Titus 25 WG oraz kilka środków analogicznych. Według danych niemieckich zalecane są w dawce 50 g/ha łącznie z adiuwantem. Posiadają długi termin stosowania – od wschodów do siódmego liścia (BBCH 10-17). W przypadku wsiewki traw preferowane są terminy późniejsze. Obie omówione substancje łącznie z mezotrinem znane są po obu stronach granic jako Arigo 51 WG (w Polsce także Colombus 51 WG).
Preparat jest zalecany w fazie 5-8 liści kukurydzy w dawce 0,2 l/ha, można go stosować łącznie z bromoksynilem Wykorzystać można także fabryczną mieszaninę foramsulfuron + jodosulfuron metylosodowy (Maister 310 WG lub 31 OD), a także jego rozbudowaną formę Maister Power 42,5 OD (z dodatkiem tienkarbazonu metylu) w dawce 0,5 l/ha. Zgodnie z danymi niemieckimi zalecany jest również preparat Peak zawierający prosulfuron.
Na krajowym rynku brak jest odpowiednika, jednak zarejestrowany jest herbicyd Casper 55 WG (prosulfuron + dikamba). Jak wynika z analizy preparat można stosować, ponieważ zarówno w krajowych jak i niemieckich zaleceniach jest wykorzystywana dikamba. Farmerzy niemieccy wykorzystują ją w mieszaninach, np. w formie preparatu Arrat (dikamba + tritosulfuron), którego odpowiednikami na naszym rynku są środki: Jatagan, Mocarz, Nokaut, Siłacz i Siłacz Max (wszystkie 75 WG). Ponadto w Polsce zarejestrowane są czyste formy dikamby w postaci herbicydów: Dicash, Dolero, Oceal 700 SG i Vermeil 700 SG. Jest substancją, która może być stosowana w granicach 100-150 g/ha do fazy czwartego wykształconego liścia kukurydzy i traw w fazie krzewienia.
Sam tritosulfuron w Polsce jest dostępny w formie preparatu Alladyn 71,4 WG, stąd istnieje możliwość wykorzystania mieszanin zbiornikowych. Do zabiegów nalistnych pozostaje jeszcze możliwość wykorzystania bromoksynilu, który w krajowych i niemieckich programach odchwaszczania znany jest jako Bromotril (lub Emblem) i zalecany jest w dawce 0,3 l/ha.
Z własnego podwórka
Zestawienie możliwości stosowania niektórych herbicydów na plantacjach kukurydzy z wsiewkami traw jest jedynie wycinkiem zaleceń niemieckich. To zalecenia w znacznej części pokrywające się z krajową rejestracją herbicydów (substancji czynnych), ale nie z oficjalną ich rejestracją w tego typu uprawie.
Pomijając możliwość współrzędnej uprawy należy przyznać, że zakres odchwaszczania kukurydzy jest olbrzymi, a odchwaszczania traw prawie nie istnieje. Do zaleceń niemieckich można by dodać takie substancje czynne jak fluroksypyr u nas zalecany zarówno w kukurydzy, jak i w trawach. Drugim przykładem może być pirydat. To substancja czynna dawno stosowana w kukurydzy i trawach nasiennych pod handlową nazwą Lentagran 45 WP. Jest zarejestrowana również obecnie, ale jedynie w kukurydzy, pod handlowymi nazwami: Diva, Elara i Onyx (wszystkie 600 EC).
Substancje czynne zarejestrowane w kukurydzy z wsiewkami traw zgodnie z niemieckim programem dają wiele możliwości w „przełożeniu” na krajowy rynek. Nazwy handlowe łącznie ze składem substancji czynnych zostały zestawione w programie ochrony kukurydzy zamieszczonym także w tym numerze „Przedsiębiorca Rolny”.
Wszystkie z przedstawionych możliwości potencjalnie nadają się do odchwaszczania kukurydzy z wsiewkami kostrzewy i życic. Niestety brak formalnych możliwości ich zastosowania, jednak stanowią informacyjne zaplecze o selektywności wielu substancji czynnych, w stosunku do traw, jakimi są zarówno kukurydza, jak kostrzewy i życice.
(Do opracowania wykorzystano internetowe materiały Instytutu Ochrony Roślin – Urzędu Rolnictwa Landu Bawarii, materiały zamieszczone w niemieckim wydaniu Top Agrar (4/2015) oraz informacje z krajowego oddziału DSV).
Tabela 1. Wykaz mieszanek uprawianych współrzędnie, zalecanych przez DSV
