Ochrona kłosa. Zabieg T3

Intensywna ochrona zbóż, w szczególności pszenicy ozimej, to oprócz zaprawiania, trzy podstawowe zabiegi opryskiwania fungicydami. Pierwsze dwa chronią podstawę źdźbła i górne liście, trzeci zabieg chroni kłos. Wszystkie decydują o uzyskaniu wysokiego plonu ziarna dobrej jakości.

 

Nie można lekceważyć ochrony kłosów zbóż, które mogą być porażane przez kilka ważnych gatunków grzybów powodujących: fuzariozę kłosów (Fusarium spp.), rdzę żółtą (Puccinia striiformis), septoriozę plew (Stagonospora nodorum), brunatną plamistość liści (Drechslera tritici-repentis) i czerń zbóż (Cladosporium spp., Alternaria spp.). 

 

Zazwyczaj nie jest to zagrożenie przez pojedynczą chorobę, bo gdy zabraknie ochrony, najczęściej kłosy porażane są przez kilka grzybów jednocześnie. 

 

Obniżają plon i jakość 

 

Każde porażenie wpływa ujemnie na wysokość uzyskanego plonu i jakość ziarna. Do radykalnych strat plonu prowadzi obecność i rozwój: fuzariozy kłosów, rdzy żółtej i septoriozy plew. Spadek MTZ może dochodzić nawet do 50%. Z kolei jakość ziarna najbardziej obniżają fuzarioza kłosów i czerń zbóż. Poziom tych strat zależy od terminu porażenia – im wcześniej ono nastąpi tym straty są wyższe. 

 

Największe zagrożenie dla ziarna stanowią grzyby rodzaju Fusarium powodujące fuzariozę kłosów (oprócz Microdochium nivale). Mają zdolność tworzenia toksycznych metabolitów – mykotoksyn, które są trujące i groźne dla ludzi i zwierząt stałocieplnych. 

 

Najczęściej wymienianymi toksynami radykalnie pogarszającymi jakość ziarna są deoksyniwalenol i zearalenon, ale jest ich więcej. Wszystkie są kancerogenne i powodują m.in. choroby nerek oraz wątroby, są też powodem licznych zatruć. Duża zawartość mykotoksyn w ziarnie może prowadzić do upadku zwierząt karmionych skażoną przez nie paszą. 

 

Choroby kłosów stanowią problem również na plantacjach nasiennych zbóż, są bowiem powodem słabego wykształcenia ziarna i zasiedlenia przez patogeny. Takie ziarniaki nie nadają się do wysiewu, bo mają obniżoną zdolność kiełkowania i dodatkowo mogą być źródłem grzybów, które w czasie wschodów porażają rośliny.

 

Zabieg na kłos 

 

Wszystkie wymienione grzyby porażające kłosy można zwalczyć wykonując opryskiwanie odpowiednim fungicydem. Jest to tzw. zabieg T3. Substancje czynne fungicydów zastosowanych do tego zabiegu powinny działać układowo lub wgłębnie oraz charakteryzować się możliwie długim okresem ochronnym. 

 

Z chorobami kłosa doskonale radzą sobie między innymi: metkonazol, protiokonazol, tebukonazol, propikonazol, spiroksamina i azoksystrobina.

 

Propikonazol będzie w przyszłym roku wycofany z użycia, kończy się bowiem jego rejestracja. Z tego powodu warto tę substancję czynną należącą do grupy triazoli uwzględnić w swoim programie ochrony zbóż. 

 

Wykonanie zabiegu powinno być poprzedzone monitoringiem występowania chorób kłosa na plantacji. Właściwy termin wykonania zabiegu przy użyciu fungicydu przypada wtedy, gdy zaobserwujemy pierwsze objawy spowodowane przez grzyby chorobotwórcze. 

 

•  Agrobiznes bez tajemnic. Zamów prenumeratę miesięcznika "Przedsiębiorca Rolny" już dziś